Isabella Piccini (1644–1734), graveur.

Canon Missæ ad usum episcoporum, ac praelatorum solemniter, vel privatè celebrantium.

Venetië [Venetiis], ex Typographia Balleoniana [= Baglioni], 1760.

Folio (42 × 29,5 cm). Franse titel, titelblad en 140 genummerde pagina’s. Gegraveerd frontispice en veertien andere paginagrote gravures. Latijnse tekst in rood en zwart in twee kolommen, met eenstemmige liturgische zang op vierlijnige notenbalken, gegraveerde vignetten en sierinitialen.

Contemporaine band van bruin kalfsleer, rijk verguld met dubbele kaders, florale hoekornamenten en verschillende middenstempels op beide platten. Verhoogde ribben, vergulde sneden en rood met crèmekleurige blokgedrukte schutbladen. Twee putti flankeren de rangkroon boven elke cartouche. Op het voorplat zegent een gemijterde bisschop met een kromstaf. Op het achterplat staan een mijter, een brandend hart doorboord door een pijl en een andreaskruis.

               Een zeer zeldzame reeks van vijftien full-page gravures van Isabella Piccini, gepubliceerd in een folio-editie van de Canon Missae voor bisschoppen en prelaten, gedrukt in Venetië in 1760, en rijk gebonden in tijdgenoot goudgetooid kalfsleer voor een klooster.

Ze werd opgeleid door haar vader, de graveur Giacomo Piccini, en tekende haar vroege werk met haar geboortenaam, Elisabetta, en nam de naam Isabella aan toen ze rond 1666 het Franciscanum klooster van Santa Croce binnentrad. Vanuit het klooster werkte ze meer dan zes decennia lang en maakte ze portretten, frontispices en liturgische illustraties voor uitgevers waaronder Baglioni en Pezzana in Venetië en de Remondini in Bassano.

Princeton heeft een inventaris van Isabella Piccini met 60 titels gepubliceerd, maar deze bevat niet de zeldzame Canon Missae met 15 platen die wij hier aanbieden. De samensteller David Rueger merkt op dat de bibliografie van Venetiaanse missalia uitgegeven door Baglioni, Poleti en Pezzana complex is en dat illustraties ‘overduidelijk zeer vaak opnieuw door Piccini werden gegraveerd’.

De vroegste editie waarin we de complete reeks van vijftien full-page gravures hebben vastgesteld, is de Canon Missæ gedrukt door Baglioni in Venetië in 1731, drie jaar voor de dood van Isabella Piccini. De reeks verscheen opnieuw in 1735 en 1755 en in de huidige editie van 1760. Zes van de full-page gravures dragen Piccinis naam in volledige of afgekort vorm. Een zevende, de Kruisiging op p. 58, draagt de initialen ‘P. F.’ De andere platen zijn identiek in stijl, uitvoering en formaat. De afdrukken van de platen uit 1731 en 1760 hebben dezelfde arcering, signatuur en fijne verticale lijn net voorbij de signatuur, wat bewijst dat Baglioni in beide edities dezelfde koperplaat gebruikte.

Haar gravures voor de huidige reeks volgen nauwgezet composities die gedrukt zijn in de Romeinse edities van Giovanni Maria Salvioni. Haar Hemelvaart volgt de gravure van Pietro Valentini, gedocumenteerd in de Romeinse Canon Missae uit 1722. Haar Maria-opname volgt de compositie die is ontworpen en gegraveerd door Pietro Antonio de’ Pietri, die verschijnt in de editie van Salvioni uit 1729.

De Canon Missae met de platen van Piccini is schaars gedocumenteerd in institutionele catalogi, met geen enkele van de edities uit 1731 en 1760 in de VS. SBN vermeldt exemplaren van de editie uit 1760 in de Biblioteca del Convento dei Cappuccini in Pozzuoli en de Biblioteca diocesana in Prato. Een ander exemplaar is geregistreerd in de Abbaye de Saint-Benoît-du-Lac, Québec. SBN RT1E011178

Herkomst:

Het hart op de achterkant suggereert dat de identiteit van de bisschop Sint Augustinus van Hippo is. Het schuine kruis en de inscriptie ‘S. Andrea.’ op de voorste vliespagina wijzen op een wijding aan Sint Andreas. Het Venetiaanse klooster van Augustijnzusters in Sant’Andrea della Zirada is een mogelijke herkomst.

Conditie:

Kalfsleer beschadigd met afgesleten hoeken en enige vervaging van de vergulding op de rug. Klinknagels ontbreken. Naaldwerk zichtbaar aan beide uiteinden en de plooibaand met blz. 113–116 licht los. Enkele vlekken en verkleuringen, drie korte scheurtjes in de marges en een vlek op blz. 40, mogelijk was. Drie kleine scheurtjes en twee gerepareerde scheurtjes in de lege marges.

Referenties:

Výmola, Miroslav. Olomouc cathedral collections, 2009, pp. 189–194.

Avram, Marina. Terra Sebus 1, 2009, pp. 379–392. · Auctions Art, lot 522 (1731-kopie).

Bridwell Library, BRB1254 (1735). · Centre Joseph-Charles-Taché (1760).

Gastaldello, Giada. TECA 3, no. 3, 2013. · SG Collezione Stampe, Assumption.

Italiaanse staatskatalogus, Theological Virtues (1717) en Four Evangelists (1724).

Paolo Fornelli Grasso, Elisabetta Piccini ovvero Isabella monaca scultora (3 delen, 2018–2024), deel II, p. 537, aangehaald door SG Collezione Stampe voor de Maria-opname (editie uit 1731, blz. 90).

Princeton, Piccini-inventaris, zie: https://graphicarts.princeton.edu/wp-content/uploads/sites/158/2021/08/Piccini-inventory-chronological.pdf

Gallerie dell’Accademia, Sant’Andrea della Zirada. · Augustijnse embleem (Venetië, 1751).