Benjamin-Sigismond Frossard (1754-1830).

La cause des esclaves negres et des habitans de la Guinée, portee au tribunal de la justice, de la religion, de la politique; ou histoire de la traite & de l'esclavage des negres, preuves de leur illegitimite, moyens de les abolir sans nuire ni aux colonies ni aux colons.

Lyon, De l’imprimerie d’ Aimé de la Roche, imprimeur de la Société Royale d’ Agriculture, 1789.

2 delen. 8°. [2], V, [1], 367; [2], vii, [1], 403, [5] blz. = compleet met goedkeuring en privilege aan het eind.

Met een gegraveerde frontispice en houtsnede kop- & staartornamenten.

Tijdgenoot gemarmerde kalfsband met verguld getooid rug, verhoogde banden, blauw titelschild, gespikkelde snijvlakken, gemarmerde titelbladen.

Een uitstekend exemplaar van de eerste druk van een van de vroegste belangrijke abolitionistische geschriften in het Frans uit de 18e eeuw, versierd met een “levendige” (Sabin) allegorische frontispice gegraveerd door Charles Boily naar Pierre Rouvier. De frontispice toont de Franse monarchie die geketende tot slaaf gemaakte zwarte mensen bevrijdt die voor haar voeten neerliggen, met daaronder het motto “Soyez Libres et Citoyens” (Wees Vrij en Burger).

Het boek is verdeeld in twee delen. Het eerste deel duikt in de grimmige werkelijkheid van de handel en de handel in tot slaaf gemaakte Afrikaanse mensen, en biedt een uitgebreide en onverbiddelijke praktische beschrijving van slavernij, beginnend met een beschrijving van de Afrikaanse landen en volkeren waaruit de tot slaaf gemaakten werden weggevoerd, gevolgd door een stapsgewijze uitleg van de methode van transport naar Amerika en de verkoop daar, de plaatsen in de Amerika's waar ze werden gebracht om te werken en hoe ze daar leefden. Het tweede deel duikt in de morele fundamenten van slavernij en pleit fel voor de afschaffing ervan. Frossard veroordeelt de notie van een barbaars Afrika fel en benadrukt de onverzoenbaarheid van het christelijke geloof met de slavenhandel. Hij biedt waardevolle, gedetailleerde beschrijvingen van het transport van tot slaaf gemaakte Afrikaanse mensen naar Amerika. Daarnaast pleit hij voor een nieuwe kolonisatie van Afrika, waarbij hij het oprichten van vrije nederzettingen op basis van vrijwillige arbeid voorstelt als alternatief voor de handel en deportatie van mensen. Het is evident dat de standpunten van Frossard diep geworteld zijn in een gevoel van wit suprematisme en last.

Benjamin-Sigismond Frossard, een pastor van Zwitserse afkomst woonachtig in Lyon, ondernam in 1784-1785 een reis naar Engeland. Daar kwam hij in contact met vroege abolitionisten en zag hij met eigen ogen de omstandigheden aan boord van schepen die betrokken waren bij de handel in tot slaaf gemaakte mensen. Deze ervaring bleek cruciaal voor het vormgeven van zijn inzet voor de anti-slavernijoorlog. Na zijn terugkeer naar Frankrijk schreef hij zijn magnum opus, hier aangeboden: La cause des esclaves nègres et des habitants de la Guinée (De Oorzaak van de Zwarte Slaven en de Inwoners van Guinee), gepubliceerd in Lyon in 1789. Frossards werk leverde hem lidmaatschap op in de Société des amis des Noirs (Maatschappij van Vrienden van Zwarte Mensen), een zeer gerespecteerde aansluiting binnen de abolitionistische beweging. Hij kwam naar voren als een van haar meest prominente figuren. Op 12 december 1792 presenteerde hij aan de Conventie zijn Toespraak over de Afschaffing van de Slavenhandel, waarin hij de belangrijkste argumenten van zijn boek samenvatte.

Conditie: lichte slijtage aan de band en incidenteel lichte vergeling van de pagina's, anders in uitzonderlijke conditie. 

Literatuur: Gay 2813; Goldsmith 14008; Monglond I 229; Sabin 26013.

Olivier Grenouilleau, “Le Discours d’un Pasteur Abolitionniste En Son Siècle: ‘La Cause Des Esclaves Nègres’ (1789) de Benjamin-Sigismond Frossard.” In: Revue d’histoire Du Protestantisme, vol. 3, nr. 3/4, 2018, blz. 395–410.

Robert Blanc, Un pasteur du temps des Lumières: Benjamin-Sigismond Frossard (1754-1830). Parijs, Honoré Champion, 2000.