Christoph Abraham von Eyl (?-?).

Parisische Conferentzen darinnen vorgetragen wird eine historische nach dem Alphabet eingerichtete Namen-Tafel, uber alle Provinitzien, Städte, Vestungen und Oerter der vereinigten Niederlande.

Sulzbach, A. Lichtenthaler, 1672.

12°. [2], 388 blz., met een opgevouwen, gegraveerde voorflap.

Hedendaags kalfsleer met verguld rug en titelbandje.

Een zeer zeldzaam geografisch-politiek handboek over de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, gepubliceerd in het Rampjaar 1672, bij het uitbreken van de Frans-Nederlandse Oorlog. Het werk combineert een reeks politieke dialogen, de “Parisische Conferenzen”, met een omvangrijke alfabetische namenlijst (“Namen-Tafel”) van de provinciën, steden, vestingen en plaatsen van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. De gegraveerde voorflap toont een conferentie in een interieur, met figuren die een politieke discussie voeren.

Dit werk lijkt niet te zijn opgenomen in de collecties van de Koninklijke Bibliotheek (KB, Den Haag). Deze Sulzbach-editie werd uitgegeven in hetzelfde jaar als een nauw verwante editie uit Neuren (Hoffmann, 1672), met een enigszins andere gegraveerde voorflap, maar verder identiek  (VD17 23:311275R).

De samenhang tussen de twee delen van het boek is relatief zwak. Hoewel de titel beweert dat het geografische woordenboek “nuttig” is voor de zojuist begonnen oorlog, lijkt dit eerder een kwestie van presentatie of marketing dan van werkelijk praktisch nut. In essentie combineert het boek een standaard alfabetische beschrijving van de Verenigde Nederlanden met hedendaagse politieke discussies, waarbij gebruik wordt gemaakt van de grote Europese belangstelling voor Nederlandse aangelegenheden tijdens het crisisjaar 1672. De dialogen plaatsen de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden in een bredere historische en politieke context, met verwijzingen naar het oude Griekenland en Rome en reflecties over het evenwicht tussen republikeinse vrijheid en monarchale macht—vragen die in de tijd van Lodewijk XIV bijzonder relevant waren. De namenlijst daarentegen biedt een beknopt maar gedetailleerd overzicht van de steden, vestingen en handelscentra van de Republiek, waarbij de strategische en economische betekenis ervan wordt benadrukt. Van bijzonder belang is de opname van informatie uit onuitgegeven bronnen, zoals een inventaris van de schelpencollectie van Jan Volkertsz (zie Leonhard & Leuker in Simiolus).

Referentie: VD17 23:311275R.

Leonhard, Karin, and Maria-Theresia Leuker. “Who Commissioned Hollar’s Shells?” Simiolus: Netherlands Quarterly for the History of Art, vol. 37, no. 3/4, 2013, pp. 227–39.

Conditie: Licht bruin geworden en met foxing; scharnieren gewreven; rug met sporen van boormieren.