Een demonstratie van meesterschap in de etskunst, voor privédevotie

Johanna Sibilla Küsel (1646-1717); Jacques Callot; Bosse (?)

Nouveau Testament faict par Iacques Callot qui na sceu finir le reste prevenu de la mort, l'annee 1635.

Augsburg, [Melchior Küsel (I)], 1677.

12 geëtste platen, elk ca. 6,5 x 8,5 cm. op plaatlijn, vellen in diverse formaten. In de plaat inconsistent gesigneerd met “Johana Sibilla Küslin. f.” of “J.S.K.” en genummerd 2-12. Titelaat niet genummerd en gesigneerd “Augusta Vinde [= Augsburg] / Johana Sibilla Küslin fecit / 1677”. Verso blanc. Waarschijnlijk allemaal gedrukt op één vel handgeschept papier.

Complete set met brede marges in goede afdrukken van de 12 Nieuwtestamentplaten van Johanna Sibilla Küsel. Wij bieden deze set als losse vellen aan, wat overeenkomt met het oorspronkelijke publicatieformaat. Traditioneel werden ze bijgesneden en in een album gebonden, dat veelvuldig werd gebruikt voor privédevotie, een praktijk die vaak door vrouwen werd gevolgd.

Johanna Sibilla Küsel kopieerde deze afbeeldingen na de prentserie van Jacques Callot uit 1635, die hij door zijn overlijden niet kon voltooien. De platen van Küsel zijn gespiegeld ten opzichte van die van Callot, wat betekent dat ze 12 volledig nieuwe etsen maakte terwijl ze de oorspronkelijke ontwerpen nauwgezet volgde. Bij nader inzien wordt duidelijk dat ze vrij was in de details in plaats van exacte kopieën te maken: ze maakte hierbij gebruik van de gelegenheid om haar meesterschap van de etstechniek in dit uitdagende kleine formaat te tonen. Thieme-Becker stemt hierin mee: "Haar virtuoze techniek is bijzonder zichtbaar in de minutieuze kopieën na Callot."

De set werd uitgegeven door Johanna Sibylla’s vader, Melchior Küsel (I), schoonzoon van Matthaeus Merian. Hij was ook prentmaker en een zeer productieve uitgever in Augsburg, en Johanna Sibylla was een van zijn vijf dochters. Zij wordt beschouwd als de "meest begaafde" en produceerde inderdaad de meeste kunstwerken onder haar eigen naam. Na het overlijden van haar vader in 1684 nam ze voor een korte periode van twee jaar het leiding van de familieuitgeverij over, totdat ze trouwde met de kunstenaar Johann Ulrich Krauss, waarna ze haar werken signeerde met Kraussin, Kräusin of met Krausen.

Er lijkt enige verwarring te bestaan over het aantal platen dat door Callot is gemaakt. De BM stelt dat de serie die in 1635 door Israël Henriet werd uitgegeven, bestaat uit "elf platen die scènes uit het Nieuwe Testament voorstellen; Callot etste 10 scènes voordat de dood hem verhinderde de serie te voltooien. Henriet liet een titelplaat maken door een andere graveur, traditioneel geïdentificeerd als Abraham Bosse (hoewel deze plaat niet wordt vermeld door noch Duplessis noch Blum)." Maar hun foto op X,4.32 toont een vel met 12 genummerde platen en de opmerking van de curator “van een serie van tien, zie 1861,0713.67”. Plaat 12 op dit vel is niet gesigneerd door Callot, maar is gespiegeld in de serie van Küsel. Dus als deze plaat na het overlijden van Callot was toegevoegd, is hij niet door Küsel gemaakt. Er is ook verwarring over de creatiedatum. Volgens Hollstein is de datum op de titelpagina 1672, maar op de BM en onze afdrukken toont het laatste cijfer duidelijk een 7.

Conditie: alle zeer goede afdrukken met zeer brede marges, alleen de titel en plaat 2 zijn bijgesneden tot ca. 1 cm. van de plaatlijn. Zeer geringe incidentele vlekjes voornamelijk in de marges, anders in uitstekende conditie.

Referentie: Thieme/Becker XXII, 74. Hollstein XIX, 301-312; 1635-editie: Lieure 1418-1427 (Callot).