Margaret van Parma (1522–1586); Giovanni Aliprandi (actief ca. 1560–1570).

[verso:] Orde voor de beheerder van de gelden van de Hoge Heerschap te worden geobserveerd door Gio. Aliprandi.

Brussel, 1 november 1567.

Folio (ca. 31 x 21 cm). 1, [2 blanco], 1 blz. Italiaans cursief handschrift in inkt. 

          Orde, ondertekend door Margaret van Parma, gouverneur van de Habsburgse Nederlanden, waarin zij vlak voor haar vertrek uit de Lage Landen na haar aftreden de controle over haar financiën veiligstelt.
Het document stelt een gecentraliseerd systeem van financiële controle vast, waarbij alle gelden die haar toebehoren rechtstreeks aan haar moeten worden overgedragen. Gelden die aan haar maestro di camera (Giovanni Aliprandi) zijn toegewezen, moeten uitsluitend worden overgedragen op schriftelijke bevelen, ondertekend door graaf Prospero Tedesco (kamerheer), Huccio Sirigatti (rekenmeester) en Mutio Davanzati (controleur), “et non per altra via.” De kamerheer wordt verder verboden betalingen te verrichten zonder de juiste autorisatie en is verplicht kwijtsontvangsten uit te geven en de ondersteunende bevelen te bewaren.
Aanvullende bepalingen schrijven regelmatige boekhoudprocedures voor, waaronder maandelijkse rapporten (quinternetti) van alle ontvangen en uitgegeven bedragen en de registratie van transacties in rekenboeken. Het document weerspiegelt een gestructureerd systeem van financiële controle binnen het hertogelijke huishouden.
Gedateerd kort voor Margarets vertrek in december 1567, na de aankomst van de hertog van Alva en het uiteenvallen van haar verzoeningsbeleid jegens de onrust. Zo behoort de orde tot de laatste fase van Margarets gouverneurschap, waarin de macht in de Nederlanden verschoof van civiel bestuur naar militaire controle. Zonder expliciet naar politieke gebeurtenissen te verwijzen, weerspiegelt het document een overgangsmoment, waarin financiële procedures werden geformaliseerd en verenigd. Dergelijke maatregelen kunnen worden begrepen in verband met de aanstaande reorganisatie van het bestuur en de praktische vereisten voor het beëindigen van haar bestuur.

Conditie: Papier licht verkleurd en gevlekt, randen donkerder. Sporen van een ontbrekend rood waszegel in de onderste marge. Drie oude horizontale plooien. Randen enigszins gerafeld met kleine margeverliezen zonder tekstverlies. Anders in goede, leesbare conditie.