Gemeentebestuur van Port-Républicain; François-Dominique Toussaint Louverture (ca. 1743–1803).

Hedendaags officieel manuscript van een rapport gericht aan Toussaint Louverture, opperbevelhebber van het leger van Saint-Domingue, betreffende vermoedelijke brandstichting en een verwoestende stadsbrand.

Port-Républicain [Port-au-Prince], 14–15 Messidor, jaar VI (2–3 juli 1798).

Eén groot folioblad (36 x 23 cm), aan beide zijden geschreven met bruine inkt in een Frans-administratief handschrift; 2 blz.

               Een opmerkelijk gemeentelijk rapport dat rechtstreeks aan Toussaint Louverture is gericht op een beslissend moment in de Haïtiaanse Revolutie. In de opening wordt expliciet gesteld dat de gemeente de door Louverture aangevraagde informatie overstuurde betreffende “de brand van gisteravond” in de hoofdstad van de kolonie Port-Républicain [Port-au-Prince]. Het bevat kopieën van twee getuigenverklaringen, identificeert het getroffen stadsblok op het stadsplan van 1794 en vermeldt de nummers en eigenaren van de beschadigde gebouwen.

De bijgevoegde verklaringen beschrijven een schijnbare poging om het huis van chirurg Guignon in vuur te steken en een grote brand later die nacht in de bakkerij van Émérian. De gemeente registreert de getroffen panden in blok 70 van het stadsplan van 1794, identificeert de eigenaren en merkt de vernietiging van één gebouw en de gedeeltelijke sloop van een ander op om te voorkomen dat de brand zich zou verspreiden. Het rapport is in kopie ondertekend door de gemeentepresident. De bijbehorende uittreksels uit de gemeentelijke notulen zijn geauthentiseerd door Duboys, hoofdsecretaris. Een definitieve authenticatie is gedateerd in Port-Républicain op 15 Messidor, jaar VI.

Het manuscript werd slechts enkele weken na de evacuatie van Port-au-Prince door de Britten en de binnenkomst van Louverture in de stad opgesteld. Hoewel hij formeel generaal bleef in dienst van de Franse Republiek, was Louverture de dominante militaire en politieke autoriteit van de kolonie geworden. Het antwoord van het gemeentebestuur op zijn persoonlijke verzoek biedt treffend materieel bewijs van de transformatie van de koloniale macht: een onder een slavenregime opgerichte instelling die nu rechtstreeks rapporteerde aan een zwarte opperbevelhebber die zelf als slaaf was geboren. Tegelijkertijd is het document een ongebruikelijk gedetailleerde primaire bron voor het dagelijks stedelijke leven tijdens de Revolutie.

Conditie: enkele oude plooien en kreukels; randen gerafeld en beschadigd, met kleine verliesjes voornamelijk aan de boven- en onderrand en gering verlies van enkele letters; wat verkleuring en doordruk van de achterzijde. Ondanks deze gebreken blijft het manuscript substantieel compleet en duidelijk leesbaar.