Mustafa Sâmî Arpaemînizâde (d. 1734)

Dîvân-ı Sâmî

Būlāq, Caïro: Maṭbaʿat Ṣāḥib al-Saʿāda al-Abadiyya, eind Rabīʿ al-ākhir 1253 AH [1837].

De editie bestaat uit drie afzonderlijk gepagineerde delen: 104, 47 en 67 pagina's. Ottomaans-Turkse tekst, met Perzische gedichten. Getrokken regels voor verzen en versierde sectiekopjes.

Bruine kwartlering met marmerpapier over kartonnen banden; gele eindpapieren.

Blauwe inktstempel van eigendom en een magenta handschriftmerk aan de voorzijde; handschriftnotities, waaronder een vermelding op het achterste eindpapier.

Een Būlāq-druk van de verzen van Mustafa Sâmî, een Ottomaanse beambte, kalligraf en officiële kroniekschrijver. Zijn bureaucratische carrière culmineerde in zijn dienst als hofhistoricus onder Mahmud I. De Dîvân vertegenwoordigt een ander aspect van die carrière: een verfijnd literair taalgebruik waarin poëtische aanspreekvormen, reflectie en de herdenking van gebeurtenissen putten uit een gedeeld Perzisch vocabulaire.

Sâmîs werk wordt geassocieerd met de verfijnde beeldspraak en intellectuele verdichting van de stijl die bekendstaat als Sebk-i Hindî. Zijn poëzie reageert op eerdere Turkse en Perzische dichters, terwijl hij veeleisende combinaties van beeld en betekenis nastreeft. Fatma Sabiha Kutlar Oğuz plaatst hem tussen Nâʾilî en Şeyh Gâlib, en merkt zijn invloed op latere schrijvers op, waaronder Namık Kemal. De Būlāq-editie bracht dit vroeg-achtentiende-eeuwse poëtische erfgoed over in een nieuwe negentiende-eeuwse gedrukte vorm.

De uiteindelijke colofon noemt Būlāq en eind Rabīʿ al-ākhir 1253 AH. Getrokken regels en versierde koppen structureren de gedichten en grotere delen, en brengen gevestigde conventies van literair lezen over naar de druk. Onderzoek naar Ottomaanse typografie plaatst dergelijke boeken binnen een bredere onderhandeling tussen kalligrafische modellen en typografische productie. De eigendomsmerken en handschriftvermeldingen van dit exemplaar leggen het latere gebruik vast, hoewel de auteurs onbekend blijven.

Conditie

Wrijving op de band, met versleten randen en beschadigde hoeken. Bleke vochtplekken en getijdenlijnen, die zich op de laatste bladen uitstrekken in de tekst. Verspreide vlekken, meer uitgesproken op de buitenste bladen, met kleine hoekverliezen en plooien.

Referenties

• Kutlar Oğuz, Fatma Sabiha. “Sâmî, Arpaemîni-zâde Mustafâ.” Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü, 2013. Bijgewerkt in 2021. Bron
• Kutlar Oğuz, Fatma Sabiha, red. Arpaemîni-zâde Mustafa Sâmî Dîvânı. Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2017. Bron
• “Dîvân (Sâmî).” Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü. Bron
• Yazıcıgil, Onur Fatih, en Borna Izadpanah. “Crafting Global Typography: Origins, Dissemination, and Adaptation of Naskh Types from Istanbul.” Journal of the Royal Asiatic Society, vol. 36, no. 3, 2026, pp. 503–42. Eerst online gepubliceerd 30 apr. 2026. Bron

Artem-referentie: 211.